Στο μεταίχμιο στάσεων, προκαταλήψεων και διαισθήσεων: Γλώσσα και μεταγλώσσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Δημήτρης Μιχελιουδάκης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Παρουσίαση

Περίληψη

Στην ανακοίνωση αυτή θα εστιάσω στο πώς συζητιούνται τα γραμματικά και συντακτικά φαινόμενα σε διαδικτυακές πλατφόρμες όπως το facebook. Οι γραμματικοσυντακτικές επιλογές σε επίπεδο χρήσης έχουν την ιδιαιτερότητα να χαρακτηρίζονται από λιγότερο συνειδητό έλεγχο από πλευράς του/της ομιλητή/τριας σε σχέση με λεξιλογικές και υφολογικές επιλογές. Σε μεταγλωσσικό επίπεδο έχουν την ιδιαιτερότητα επίσης να αποκαλύπτουν ευρύτερες κανονικότητες, γενικεύσεις και συστηματικότητα του είδους το οποίο χρήστες με παρόμοιο προφίλ θα έβρισκαν ελκυστικό σε διαδικτυακές συζητήσεις για φυσικές/θετικές επιστήμες. Θα εξετάσω το εύρος με το οποίο εκδηλώνονται γνήσιες διαισθήσεις ομιλητών/ομιλητριών για τη γραμματικοσυντακτική δομή και περισσότερο ή λιγότερο συνειδητές επιρροές από τη σχολική εκπαίδευση/κανονιστική παράδοση. Θα συζητήσω και την – κυμαινόμενης επιρροής με σημαντικό ωστόσο ρόλο στην εκκίνηση συζητήσεων – έκφραση καθαριστικών και λαθοθηρικών διαθέσεων και τους ιδιότυπους μηχανισμούς με τους οποίους επινοούνται τύποι λαθών πέρα από τα παραδεδομένα και μέσω των οποίων στιγματίζονται και ενοχοποιούνται γλωσσικές χρήσεις. Ο σκοπός είναι (α) αφενός να διερευνηθεί αν η μελέτη αυτού του δημόσιου λόγου μπορεί να μας αποκαλύψει κάτι για το λεπτό όριο από τη στάση στη διαίσθηση και άρα για το ποιοτικό άλμα της ένταξης στο σύστημα/στη γλώσσα της κοινότητας ή της αποκοπής από αυτό μιας γλωσσικής δομής/χρήσης/τύπου και (β) αφετέρου να συζητηθεί η δυνατότητα μιας ακτιβιστικής παρέμβασης από μέρους των ειδικών. Η ατζέντα τους θα μπορούσε να περιλαμβάνει: (i) την απενοχοποίηση της γλωσσικής χρήσης μέσω της αποκάλυψης των μη συνειδητών πλευρών της γλώσσας, (ii) μια νομιμοποίηση στη συνείδηση των ομιλητών/τριών της απόκλισης/ποικιλότητας/αλλαγής με την ανάδειξη των κανονικοτήτων και της προβλεψιμότητας που διαθέτουν οι στιγματισμένες δομές για τη γλωσσική θεωρία, καθώς και των όσων μπορούμε να μάθουμε από την αντικειμενική παρατήρηση για το χτίσιμο θεωρητικών/επιστημονικών μοντέλων, (iii) μια απονομιμοποίηση της αμέθοδης κριτικής και λαθοθηρίας, μέσω της πειστικής αναγωγής της γλώσσας σε έναν ακόμα χώρο του επιστητού όπου έχει συντελεστεί επιστημονική πρόοδος.